خرابی های روسازی

 روسازی راه ها به طور مستمر در معرض انواع مختلف تنش قرار میگیرند که این تنش ها به مرور زمان منجر به بروز خرابی هایی در روسازی می شوند. بار ترافیک سنگین، دما، رطوبت و جابجایی خاک بستر که ممکن است به دلایل مختلفی روی دهد می تواند باعث ایجاد تنش در آن شود. در روسازی های آسفالتی ممکن است انواع مختلفی از خرابی ظاهر شود که این خرابی ها در نهایت منجر به گسیختگی آن خواهند شد که زمان آن بستگی به کیفیت آسفالت و زیرسازی دارد. ترک ها، چاله ها، نشست ها و سایر انواع خرابی ها ممکن است در سطح روسازی اتفاق بیفتد.
 در همه روسازی ها، همه خرابی های روسازی رخ نمی دهد. شرایط محیطی و نوع ترافیک عبوری تعیین کننده نوع خرابی است که ممکن است در روسازی مورد نظر ظاهر شود. بعنوان مثال، در روسازی آسفالتی موجود در منطقه ای گرم، ترک های ناشی از دمای پایین مشاهده نمی شود. در روسازی بزرگراه ها و آزاد راه ها که حجم ترافیک بالایی دارند، نوعی از خرابی موسوم به شیار افتادگی و رد چرخ امکان بروز دارد در حالیکه در روسازی محوطه پارکینگ، معمولاً این نوع خرابی رخ نمی دهد.
همچنین ممکن است یک یا چند نوع خرابی در شدت های مختلفی ایجاد شود. خرابی آسفالت از نواقص سطح روسازی تا خرابی هایی که میتوانند منجر به گسیختگی لایه های زیرین شوند تغییر می کند. اکثر خرابی های روسازی چنانچه به زودی شناسایی شوند قابل ترمیم و پیشگیری بوده و اثر قابل ملاحظه ای بر کم شدن عمر روسازی نخواهند داشت. شناخت زود هنگام خرابی ها و ترمیم به موقع آنها سبب پیشگیری از تبدیل خرابی های کوچک روسازی به خرابی های بزرگتر و گسیختگی آسفالت می گردد. شناسایی به موقع خرابی کمک می کند تا عامل خرابی و روش مورد نیاز در ترمیم راحت تر شناسایی شوند.
در کلیه موارد نگهداری روسازی، بهترین روش این است که عامل خرابی یا نقصان مشخص شود. تعیین عامل خرابی به اتخاذ روش مناسب ترمیم و رفع خرابی، کمک می کند و به همین دلیل شناسایی خرابی گام اولیه در برنامه نگهداری روسازی می باشد. برنامه رسمی و جدی در زمینه بازرسی دوره ای روسازی برای شناسایی خرابی ها، بخش کلیدی در هر برنامه راهداری تلقی می شود. برنامه بازرسی و ترمیم روسازی و راه تحت عنوان سیستم یا برنامه مدیریت روسازی شناخته شده است. برنامه مدیریت روسازی برای کلیه انواع روسازی، از روسازی محوطه پارکینگ و راه های کم تردد گرفته یا بزرگراه ها و راه های با ترافیک زیاد کاربرد دارد. یک برنامه جامع و کامل مدیریت روسازی شامل جمع آوری داده ها و ارزیابی خصوصیات روسازی آسفالتی می شود.
ارزیابی خصوصیات روسازی نیز به نوبه خود مشتمل بر بررسی وضعیت ناهمواری راه، خرابی های سطحی، خصوصیات مقاومت لغزشی و روسازی می باشد. در ابتدا از بازرسی بصری روسازی برای تدوین درجه بندی وضعیت راه مورد استفاده قرار می گیرد.
درجه بندی خرابی ها می تواند براساس واژه هایی مثل کم، متوسط، زیاد و یا طبق معیار عددی و در مقیاس یک تا ۱۰ درجه بندی و بکار برده شود. بازرسی بصری، تصویری از روسازی را ارائه می کند و با استفاده از آن می توان موارد انتخابی نگهداری و ترمیم را مشخص نمود. برنامه ارزیابی و درجه بندی سطح روسازی(PASER)  یکی از برنامه های ساده بازرسی و مدیریت روسازی است که در دسترس مهندسین و متخصصین نگهداری راه میباشد.
اجزاء اصلی برنامه PASER شامل موارد زیر است:
  تهیه فهرست کلیه راه های محلی، خیابان ها و محوطه های پارکینگ.
  ارزیابی متناوب شرایط کلیه روسازی ها. 
  اولویت بندی پروژه ها براساس شرایط روسازی، در صورت نیاز انتخاب عمليات مناسب ترمیم عنصر کلیدی برنامه های مدیریت ارزیابی سطح روسازی، مشخص نمودن انواع مختلف خرابی های روسازی و تعیین یا شناسایی علت آنها می باشد. شناخت این نکته که چه عاملی سبب بروز خرابی در روسازی شده است امکان اعمال و به کار بردن عملیات مناسب ترمیم را فراهم می کند.
برای روسازی های آسفالتی خرابی های راه را میتوان به چهار گروه اصلی طبقه بندی نمود: 
•  نواقص سطحی: دانه دانه شدن و پریدگی مصالح سنگی، اکسیداسیون، صیقلی شدن و قیرزدگی.
•  تغییر شکل سطحی: شامل شیار افتادگی، موج دار شدن، نشست و تورم.
  ترک خوردگی: عرضی، طولی، انعکاسی، موزائیکی و پوست سوسماری.
  پریدگی دانه ها و دانه دانه شدن
دانه دانه شدن یا سایش، جدا شدن تدریجی مداوم مصالح سنگی از سطح روسازی می باشد که علت آن میتواند کمبود قیر و اکسیده شدن قیر می باشد. جابجا شدن ذرات سنگدانه ای آسفالت که در اثر بار ترافیک و یا تنش های ناشی از یخ زدگی آب ایجاد می شود باعث ایجاد تنش ها و کرنش های کششی در آسفالت می شود که ممکن است از مقاومت چسبندگی قیر تجاوز نماید. پریدگی دانه ها یا دانه دانه شدن با شدت کم یا متوسط فقط مقداری از مصالح سنگی ریزدانه جدا می شود ولی در دانه دانه شدن با شدت زیاد، مصالح سنگی درشت نیز از سطح رویه کنده می شود.
دانه دانه شدن، نتیجه رطوبت و یا جدا شدن غشاء قیر از رو و اطراف سنگدانه ها، اکسیداسیون قیر، تراکم ضعیف یا کم لایه های آسفالت در حین عملیات اجرایی و یا مقدار کم قیر موجود در مخلوط آسفالتی می باشد. پریدگی دانه ها و دانه دانه شدن معمولاً بیشتر در آب و هوای سرد یا مرطوب اتفاق می افتد. چنانچه دانه دانه شدن به علت عبور بارهای ترافیکی زیاد و سنگین از سطح راه باشد، معمولاً در آب و هوای سرد و زمانی که سختی قیر زیاد باشد، شدیدتر خواهد شد. دانه دانه شدن می تواند در اثر عمل سایش چرخ وسائل نقلیه و یا پخش شن و نمک که برای جلوگیری از یخ زدن سطح راه بر روی آن پخش شده است هم اتفاق بیفتد که این حالت بیشتر در تقاطع ها و محوطه های پارکینگ دیده میشود. ریزش یا پخش روغن و گازوییل و بنزین نیز عامل معمول دانه دانه شدن های غیر پیوسته در پارکینگ ها می باشد. شدت دانه دانه شدن را می توان به صورت زیر تعریف نمود:
شدت کم: مصالح سنگی ریزدانه یا قیر شروع به جدا شدن از سطح رویه می کنند که در این حالت بخش های فوقانی سنگدانه های درشت در معرض هوا قرار می گیرند و از سطح روسازی به تدریج کنده میشود. 
شدت متوسط: فرسایش بیشتر سبب می شود که حداقل یک سوم از قطر مصالح سنگی درشت دانه از سطح روسازی بیرون بزند. بافت سطح راه نسبتا سخت می باشد. 
 شدت زیاد: مقدار قابل ملاحظه ای از مصالح سنگی ریزدانه از سطح راه جدا شده و کنده شدن مصالح سنگی درشت دانه آغاز شده است. سطح راه بسیار مفرس میباشد.
چاله ها عوامل ایجاد خرابی آسفالت به دو دسته اصلی شامل محیطی و سازهای تقسیم می شوند.
تنش های ناشی از شرایط محیطی به علت اکسداسیون، رطوبت و پیرشدگی می باشند و عبور ترافیک سبب بروز تنش های سازها می گردد. اضمحلال روسازی معمولاً تحت اثر عبور ترافیک سنگین و هوازدگی رخ می دهد. نواقص و خرابی های سطحی شامل پریدگی دانه ها، قیرزدگی، اکسیداسیون و صیقلی شدن می شود. این نوع خرابی هم در راه های کم تردد و پر تردد رخ می دهد.
 
 
 

دیدگاه خود را برای ما بنویسید

  •